Brown Bag Seminer Serisi - 3

04.12.2019

Türk Alman Üniversitesi İktisat Bölümü tarafından 2 Aralık 2019 tarihinde düzenlenen Brown-
Bag Seminer Serisi kapsamında Orient Institut Beirut’ta çalışan Dr. Fatih Ermiş, İktisat
Bölümü akademik personeline ve öğrencilerine "Main Parameters of Ottoman Economic
Thought" konulu bir sunum gerçekleştirdi.
Fatih Ermiş sunumuna başlarken; eski dönemler hakkında araştırma yapmak için; dönemin
koşullarını, geleneklerini ve kültürel yapısını anlamak gerektiğini belirtti ve pre-modern
toplumlarda sosyal yaşamın tüm yönleriyle (ekonomi, politik, din vb.) güçlü bir şekilde
birbirine bağlı olduğunu aktardı.
Karl Polanyi’den alıntılar yaparak iktisadın tanımını yapan Fatih Ermiş, ekonomi tanımında
‘hayatta kalabilmek için insanın sosyal çevresine ve doğasına olan bağımlılığı’nın temel
alınması gerektiğini belirtti. Ekonomik düşüncelere etki eden bazı İslami prensipleri
anlattıktan sonra Osmanlı iktisadi düşüncesini 3 farklı konsept altında incelediğini söyleyen
Dr. Ermiş, ilk olarak “The Humoral Theory”den bahsetti. Antik Yunan ve Romalı filozoflar
tarafından öne sürülen bu teori insan karakterlerini betimleyen 4 dört sıvıdan bahseder.
Fatih Ermiş; Katip Çelebi’nin İslami değerlerle bu konsepti yorumladığını ve ortaya “Ahlat-ı
Erbaa” kavramının çıktığını söyledi.
Dr. Fatih Ermiş ikinci konsept olarak “Adalet Çemberi (The Circle of Justice)’ni anlattı. Dr.
Ermiş “Adalet çemberi, Osmanlı Devleti'nin adalet anlayışını ifade eden, Kınalızade Ali
Efendi'nin Ahlak-i Alâi eserinde bulunan sekiz maddelik bir yöntemdir. Bu maddelerden bir
tanesi bile olmazsa, adaletin varlığından bahsedilemez.” diyerek Osmanlı iktisadi
düşüncesinde adaletin büyük önemi olduğuna vurgu yaptı. Son olarak “Hanehalkı Ekonomisi
(household economy)” kavramından bahseden Dr. Fatih Ermiş, sunum sonunda katılımcıların
sorularını cevapladı.